Việt Nam hiện đang đứng trước thực trạng lãng phí lớn. Ngành công nghiệp chiếm tới hơn 52% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Tuy nhiên, cường độ năng lượng của Việt Nam lại cao hơn khoảng 30% so với Thái Lan và Malaysia. Điều này đồng nghĩa với việc để làm ra cùng một giá trị sản phẩm, doanh nghiệp Việt đang phải chi trả nhiều tiền điện, tiền dầu hơn so với các nước trong khu vực.

Kiểm toán năng lượng là một trong những nhiệm vụ đầu tiên để hoàn thành chương trình kiểm soát việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Tại Việt Nam, theo quy định pháp luật, các doanh nghiệp tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm trở lên được xếp vào nhóm "cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm" và bắt buộc phải kiểm toán năng lượng định kỳ.

Ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết để giúp doanh nghiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Bộ Công Thương đã và đang triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ như thúc đẩy kiểm toán năng lượng, tạo điều kiện tiếp cận tài chính xanh.

Thành phố Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 tiết kiệm từ 8% - 10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn thành phố; đẩy mạnh sử dụng trang thiết bị, máy móc có hiệu suất cao; thực hiện kiểm toán năng lượng; tăng cường các giải pháp giảm điện năng tiêu thụ, khí thải tại các khu công nghiệp, nhà máy và khu đô thị.

Kiểm toán năng lượng ngày càng đóng vai trò then chốt trong quản trị năng lượng và thực hiện mục tiêu hiệu quả năng lượng tại nhiều quốc gia. Từ kinh nghiệm của EU, Hoa Kỳ và một số nước châu Á, bài viết phân tích các mô hình quản lý tiêu biểu, qua đó gợi mở những bài học và khuyến nghị chính sách phù hợp cho Việt Nam.

Kiểm toán năng lượng được xem là “điểm khởi đầu” của mọi nỗ lực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy năng lực con người, trang thiết bị và mức độ chuẩn hóa giữa các tổ chức kiểm toán vẫn còn nhiều khoảng trống.

Trong tiến trình hiện thực hóa cam kết Net Zero, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ rào cản tài chính cho các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Việc hình thành Quỹ Thúc đẩy Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là yêu cầu pháp lý của Luật số 77/2025/QH15 về sửa đổi bổ sung một số điều của Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật 77), mà còn là bước đi chiến lược nhằm tạo nền tảng bền vững cho thị trường kiểm toán năng lượng và đầu tư xanh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ, kiểm toán năng lượng không còn dừng lại ở những phép đo rời rạc và báo cáo định kỳ. Sự xuất hiện của dữ liệu lớn, IoT và trí tuệ nhân tạo đang mở ra một hướng tiếp cận mới, giúp hoạt động kiểm toán năng lượng trở nên chính xác hơn, liên tục hơn và gắn chặt với quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Trong tập podcast này, chúng tôi sẽ điểm qua những tin tức nổi bật sau đây: Ứng dụng IoT và AI trong quản lý và tiết kiệm năng lượng; Hội thảo tham vấn đánh giá năng lực, công nhận và công bố tổ chức kiểm toán năng lượng khu vực phía Nam; Ngành xi măng tiết kiệm năng lượng, hướng tới phát triển xanh và bền vững.

Sáng ngày 5/12, tại Hồ Chí Minh, Cục Đổi mới sáng tạo, tại TP Hồ Chí Minh Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) tổ chức Hội thảo tham vấn đánh giá năng lực, công nhận và công bố tổ chức kiểm toán năng lượng.

Ông Mã Khai Hiền, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển về Tiết kiệm Năng lượng (ENERTEAM) chia sẻ về tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cùng những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ quản lý và kiểm toán năng lượng tại Việt Nam.

Ông Hoàng Hải - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ Việt Nam (VETS) chia sẻ về kiểm toán năng lượng - một trong những công cụ giúp các cơ sở công nghiệp rà soát lại việc sử dụng năng lượng, tìm ra những giải pháp cải tiến để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hơn.

Ngày 6/10, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) và nhóm án DEPP3 tổ chức họp đánh giá, hoàn thiện tài liệu đào tạo Train of Trainers (ToT).

Kiểm toán năng lượng là một trong những công cụ giúp các cơ sở công nghiệp rà soát lại việc sử dụng năng lượng của đơn vị mình, tìm ra những giải pháp cải tiến để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hơn. Vậy kiểm toán năng lượng là gì? Vì sao phải kiểm toán năng lượng? Để cùng làm rõ những câu hỏi này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Hoàng Hải - Giám đốc Công ty CP Giải pháp và Công nghệ Việt Nam (VETS).

Trong khuôn khổ Hợp phần 3 thuộc Chương trình Hợp tác Đối tác Năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2020 - 2025 (DEPP3), chiều 23/9/2025, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch và Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức Tọa đàm kỹ thuật “Kiểm toán năng lượng trình diễn trong ngành gốm sứ và ngành bia và nước giải khát”.

Chiều ngày 11/9/2025, tại Hà Nội, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương đã chủ trì cuộc họp lần thứ nhất Tổ soạn thảo Thông tư quy định về đào tạo, cấp chứng chỉ quản lý năng lượng và kiểm toán viên năng lượng. 

Ngày 19/6/2025, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch và Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức Tọa đàm kỹ thuật “Kiểm toán năng lượng trình diễn trong ngành thuỷ sản và dệt may”.

Trong khuôn khổ Hợp phần 3 thuộc Chương trình Hợp tác Đối tác Năng lượng Việt Nam - Đan Mạch giai đoạn 2020 - 2025 (DEPP3), chiều 17/6/2025 Bộ Công Thương phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch và Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức Tọa đàm kỹ thuật “Kiểm toán năng lượng trình diễn trong ngành giấy và ngành cơ khí”.

Chương trình ngày hôm nay sẽ có những nội dung chính sau đây: Bộ Công Thương làm việc với đoàn công tác Liên hợp quốc về triển khai JETP; Bộ tài liệu đào tạo Quản lý năng lượng và Kiểm toán năng lượng; Nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng tại Đạm Ninh Bình; Mẹo tiết kiệm điện cho máy hút bụi