Với chủ đề “Năng lượng và Biến đổi khí hậu”, Hội nghị Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN lần thứ 28 (AMEM 28) thể hiện rõ trọng tâm hợp tác, tinh thần hành động của các nước ASEAN năm 2010 và những năm tiếp theo

Bước tiến quan trọng

Sau khủng hoảng, kinh tế thế giới và khu vực ASEAN đang dần hồi phục. Được coi là khu vực có tăng trưởng cao song ASEAN cũng đối mặt với nhiều khó khăn thách thức, đặc biệt là vấn đề biến đổi khí hậu. Khai mạc Hội nghị AMEM 28, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng nhận định, ASEAN cần tăng cường đoàn kết, hợp tác, khắc phục những hạn chế nội tại để hiện thực hóa mục tiêu hình thành và phát triển Cộng đồng ASEAN. “Chúng ta phải có những nỗ lực mạnh mẽ và xử lý có hiệu quả ở phạm vi từng quốc gia, khu vực và quốc tế”, Thủ tướng nói.

Thời gian qua, các nước thành viên ASEAN đã hợp tác chặt chẽ, nỗ lực triển khai nhiều sáng kiến, chương trình hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Hợp tác năng lượng trong ASEAN đã đạt được những tiến triển quan trọng. Các Bộ trưởng năng lượng đã thống nhất mục tiêu, lộ trình Kế hoạch hợp tác về năng lượng ASEAN giai đoạn 2010-2015. Năm nay, với chủ đề “Năng lượng và Biến đổi khí hậu”, Hội nghị AMEM 28 thể hiện rõ trọng tâm hợp tác, tinh thần hành động của các nước ASEAN năm 2010 và những năm tiếp theo.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tiêu thụ năng lượng của ASEAN tiếp tục tăng cao, giá các loại nhiên liệu biến động khó lường và các nguồn cung cấp ngày càng thu hẹp. Thủ tướng cho rằng, Hội nghị AMEM 28 có nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục đề ra các sáng kiến để thúc đẩy hợp tác năng lượng trong ASEAN, xác định các ưu tiên và nỗ lực triển khai các hoạt động cụ thể về hợp tác năng lượng một cách có hiệu quả và thiết thực. Đây cũng là dịp để các nước đối tác cùng bàn bạc, trao đổi về những khía cạnh liên quan đến năng lượng.

Nỗ lực bằng những hoạt động cụ thể

Để các sáng kiến, chương trình hợp tác phát triển năng lượng ASEAN thực sự đi vào cuộc sống “chúng ta cần nỗ lực nhiều hơn”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói. “Việc ứng phó với biến đổi khí hậu đi đôi với việc sử dụng năng lượng có hiệu quả, phải là một trong các ưu tiên hàng đầu của chúng ta trong thời gian tới”,

Thủ tướng nhấn mạnh. Hội nghị nên tập trung xem xét việc tăng cường hợp tác để đảm bảo an ninh năng lượng cho ASEAN, trong đó chú trọng việc nghiên cứu phát triển nguồn năng lượng. Các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu phát thải nhà kính cần được kết hợp chặt chẽ, lồng ghép nhuần nhuyễn với các giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng, phát triển thương mại, đầu tư và hợp tác giữa các nước ASEAN và các nước đối tác khác.

Để đạt được mục tiêu trên, phấn đấu đạt mục tiêu 15% trong tổng tiêu thụ năng lượng năm 2015 và cao hơn vào những năm sau đó, Thủ tướng cho rằng, chúng ta cần chú trọng thực hiện các giải pháp tăng cường hợp tác nghiên cứu, thúc đẩy dự án kết nối hệ thống điện, hệ thống đường ống khí xuyên ASEAN, xem xét hỗ trợ phát triển thị trường năng lượng trong khu vực.

Các nước cần nỗ lực thực hiện Hiệp định an ninh dầu khí ASEAN để đảm bảo cung cấp hỗ trợ lẫn nhau về điện và dầu khí giữa các nước thành viên ASEAN, đặc biệt là trong các điều kiện, tình hướng khẩn cấp; đẩy mạnh hợp tác thương mại và đầu tư trong lĩnh vực ứng dụng và chuyển giao công nghệ than sạch giữa các nước trong khối ASEAN và với các nước đối tác để đáp ứng nhu cầu sử dụng than đang tăng nhanh.

Thực tế, phát triển năng lượng cũng là một trong những yếu tố làm ảnh hưởng, xâm hại đến môi trường. Thủ tướng cho rằng, các nước cần thúc đẩy hợp tác về lập quy hoạch và chính sách năng lượng của khu vực nhằm đảm bảo an ninh cung và cầu về năng lượng. Riêng về phát triển nền kinh tế các bon thấp, “các nước cần Xây dựng kế hoạch hợp tác giữa các nước ASEAN và giữa ASEAN với các nước đối tác và cộng đồng quốc tế”, Thủ tướng nói.

Việc phát triển các nguồn năng lượng mới có thể đem lại nhiều cơ hội đa dạng hóa các nguồn năng lượng mà không ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Theo Thủ tướng, “các nước cần tiếp tục hỗ trợ chặt chẽ là trong sử dụng nguồn năng lượng tái tạo trên quy mô vừa và lớn”.

Theo Thủ tướng, cần đặc biệt coi trọng việc xây dựng các dự án theo Cơ chế phát triển sạch (CDM); Thúc đẩy mạnh mẽ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả bằng những cam kết, hỗ trợ tài chính; Nghiên cứu khả năng hợp tác trong sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình như là nguồn năng lượng thay thế bền vững và ít phát thải…

Nhằm đảm bảo việc thực hiện các mục tiêu của Kế hoạch hành động ASEAN về hợp tác năng lượng, theo Thủ tướng, “cần tăng cường đối thoại và hợp tác giữa các doanh nghiệp và các chính phủ”.

Trình Tiêu