Theo tính toán của các chuyên gia, với số vốn đầu tư hơn 30 tỷ đồng, điện năng tiết kiệm một năm sẽ đạt khoảng 38,4 triệu kWh, tương đương 33,7 tỷ đồng. Trong 5 năm, dự án sẽ tiết kiệm được 168,5 tỷ đồng. Bên cạnh đó lợi ích từ việc giảm công suất của hệ thống điện có thể giãn lùi được nhu cầu đầu tư xây dựng một nguồn điện 35 MW với số vốn đầu tư khoảng 52,5 triệu USD. Dự án cũng sẽ đem lại nhiều lợi ích môi trường cũng như việc nâng cao nhận thức về cách thức sử dụng tiết kiệm điện của người dân.

Đưa đèn compact đến với người nghèo

Từ năm 2002 đến nay, với việc đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá sử dụng đèn compact của EVN mà thị trường đèn và ý thức của cộng đồng xã hội đã có sự thay đổi đáng kể. Thị trường đèn compact từ mức rất sơ khai, tới nay đã phát triển bền vững ở mức cao.

Các chương trình quảng bá đèn compact mà tập đoàn thực hiện đã có tác động rất tích cực tới sự phát triển thị trường tiêu dùng đèn compact cũng như nhận thức của cộng đồng xã hội về thiết bị chiếu sáng tiết kiệm điện. Từ chỗ rất ít người biết đèn compact là gì, rất ít hộ gia đình sử dụng đèn compact, cho tới nay hầu hết người dân nào cũng đã biết đó là loại đèn tiết kiệm điện.

Nếu như năm 2003 lượng đèn tiêu thụ trên thị trường mới chỉ đạt  0,5 triệu chiếc thì đến năm 2006 con số này là 11 triệu chiếc và đến năm 2009 là 31 triệu đèn. Từ năm 2006 tới nay, tiêu thụ đèn trên thị trường luôn ở mức cao với mức tăng trưởng hàng năm thường xuyên ở mức 40-50%.

Tuy nhiên, theo kết quả điều tra năm 2009 của Bộ Công thương, hiện nay vẫn còn khoảng 20 triệu đèn sợi đốt (đèn tròn) đang được sử dụng trong các hộ gia đình. Với những thay đổi đáng kể trong nhận thức cộng đồng và sự phát triển của thị trường đèn compact như hiện nay thì phạm vi sử dụng đèn tròn sẽ ngày càng thu hẹp.

Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn những đối tượng rất khó tiếp cận với đèn compact. đó là các hộ gia đình nghèo có thu nhập thấp, trong khi chi phí mua đèn compact trên thị trường quá cao so với chi phí mua đèn tròn. Nếu muốn các hộ gia đình nghèo dùng đèn compact thì cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ. Trên thực tế, trong Dự án cấp điện cho các thôn buôn chưa có điện của 5 tỉnh Tây Nguyên, Chính phủ đã có chính sách hỗ trợ cho các hộ nghèo với việc lắp đặt miễn phí lưới điện trong nhà và cấp 2 đèn compact cho mỗi hộ.

Đổi đèn sợi đốt lấy đèn compact

Theo EVN, việc triển khai đề án này nhằm giúp một bộ phận hộ gia đình nghèo có điều kiện tiếp cận với việc sử dụng đèn compact, giúp họ tiết kiệm trong tiêu dùng điện nhưng cải thiện được mức chiếu sáng trong gia đình, nâng cao nhận thức về sử dụng điện tiết kiệm. Dự án cũng góp phần cắt giảm công suất đỉnh hệ thống, giảm bớt căng thẳng trong cung cấp điện...

Đối tượng của chương trình là các hộ nghèo, hộ thu nhập thấp có mức sử dụng điện không quá 100 kWh/tháng, đang sử dụng đèn tròn sợi đốt để chiếu sáng. Với phương châm “tiết kiệm điện nhưng không tiết kiệm ánh sáng” nên khi thay đèn tròn bằng đèn compact, chương trình đã đặt ra tiêu chí phải đảm bảo điều kiện lượng ánh sáng (Lumen) của đèn compact không được thấp hơn lượng ánh sáng của đèn tròn.

Do vậy nhằm giúp các hộ nghèo sử dụng đèn compact vừa tiết kiệm điện, vừa cải thiện tốt hơn chiếu sáng trong gia đình nên chương trình sẽ chỉ sử dụng một loại đèn compact 18W thay đổi cho tất cả các loại đèn tròn sợi đốt từ 40W đến 100W. Đèn compact dùng trong dự án có tuổi thọ 6000 giờ, đáp ứng các  tiêu chuẩn chất lượng của Hiệp hội chiếu sáng quốc tế - ELI và Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7896 : 2008 (tương đương yêu cầu chất lượng đèn compact hiện đang triển khai trong chương trình 5 triệu đèn của EVN).

Chương trình sẽ thực hiện theo phương thức đổi đèn lấy đèn, tức là, mỗi hộ được cấp đổi miễn phí tối đa 2 đèn compact kèm đui đèn, đèn tròn đang sử dụng sẽ được thu hồi. Đèn compact được in hoặc dán tem riêng của chương trình và được cấp phát, lắp đặt trực tiếp tới hộ gia đình. Với chính sách mỗi hộ được thay tối đa 2 đèn và chương trình có 1 triệu đèn, ước tính sẽ có khoảng 800.000 hộ được hưởng lợi.

Hoàng Oanh